ล้านช้างในน่าน: ข้อสังเกตบางประการเกี่ยวกับชาวล้านช้างในรัฐน่าน ยุคพุทธศตวรรษที่ 24-25

Lan Xang in Nan: Some Observations on Lan Xang People in Nan State around 18th-19th century

  • บริพัตร อินปาต๊ะ Faculty of Humanities and Social Sciences, Sisaket Rajabhat University
Keywords: น่าน, ชาวล้านช้าง, ข้อสังเกต, พุทธศตวรรษที่ 24-25, Nan, Lan Xang people, Observation, 18th-19th century

Abstract

       การยกตัวอย่างทางวัฒนธรรมของล้านช้างที่ปรากฏในน่านโดยทั่วไป มักละเลยถึงความเป็นไปได้ของประวัติศาสตร์ของน่านในช่วงพุทธศตวรรษที่ 24-25 ซึ่งน่านฟื้นฟู ความเป็นรัฐขึ้นมาใหม่ บทความนี้จึงมุ่งจะสำรวจการปรากฏตัวของชาวล้านช้าง ในประวัติศาสตร์น่าน รวมถึงมองหาตัวอย่างความเป็นไปได้ของวัฒนธรรมล้านช้าง ที่ปรากฏในน่านภายใต้ช่วงเวลาดังกล่าว จากการศึกษาพบว่า น่านในช่วงเวลาดังกล่าว มีความสัมพันธ์ในด้านประชากรกับเวียงจันทน์ และปรากฏหลักฐานที่สะท้อนถึงวัฒนธรรมล้านช้างในงานด้านวรรณกรรมด้วย อย่างไรก็ตามแม้จะปรากฏหลักฐานที่แสดงถึงการมีตัวตนอยู่และการสืบเนื่อง แต่ประชากรกลุ่มดังกล่าวไม่ได้เป็นกลุ่มใหญ่มากพอ ที่จะมีอิทธิพลต่อวัฒนธรรมหลักในภาพรวมของน่านแต่อย่างใด


       The culture illustration of Lan Xang that appeared in Nan normally neglect the probabilities of history of Nan in 18th-19thcentury, which Nan has restore the newly status as the state. This article intended to observes the appearance of Lan Xang people in history of Nan and look for the evidence of probabilities of Lan Xang culture that appear in that period. From the study found out that Nan at that time had a relation of people with Vientiane. And found some evidences that reflect to Lan Xang culture in literature part as well. However, even though there were evidences that appearance, the existence and continuity, but those people were not the majority enough to influenced the mainstream culture in Nan.

References

กรมศิลปากร. (2461). ประชุมพงษาวดาร ภาคที่ 10. โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร.

________. (2462). ประชุมพงษาวดาร ภาคที่ 11. โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร.

________. (2483). ประชุมกฎหมายโบราณไทย เล่ม 1 ว่าด้วยธรรมศาสตร์ปกรณ์ และ กฎหมายพิจารณาอาณาจักร์และธรรมเทียบกัน. โรงพิมพ์มหามกุฏราชวิทยาลัย.

________. (2530). จดหมายเหตุรัชกาลที่ 3 เล่ม 3. สหประชาพาณิชย์.

________. (2537). เมืองน่าน ประวัติศาสตร์ โบราณคดี และศิลปะ. ชวนพิมพ์.

เธียรชาย อักษรดิษฐ์, ม.ล. สุรสวัสดิ์ ศุขสวัสดิ์ และภานุพงษ์ เลาหสม. (2551). ลวดลายพุทธศิลป์น่าน. สันติภาพแพ็คพรินท์.

นิติลักษณ์ แก้วจันดีและวัชรพล พุทธรักษา. (2560). กฎหมายโบราณอีสาน: สถานภาพ องค์ความรู้และข้อคิดเห็นบางประการ, เอกสารประกอบการประชุมวิชาการ การสัมมนาเครือข่ายนักศึกษาระดับบัณฑิตศึกษา สาขาสังคมวิทยาและ มานุษยวิทยา ครั้งที่ 16 ประจำปีการศึกษา 2559 (น. 79-99). คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร.

มูลนิธิสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา. วชิรญาณ เล่ม 8/24. (2556). วชิรญาณ/มูลนิธิสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ในพระราชูปถัมภ์สมเด็จพระเทพราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี. มูลนิธิสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา.

เมเนเจอร์ออนไลน์. (2559, 10 เมษายน). ข่าวภูมิภาค ภาคเหนือ: วิจารณ์หึ่ง! น่านหลุดโผเขตพัฒนาการท่องเที่ยวอารยธรรมล้านน. https://mgronline.com/local/detail/9590000036722

สรัสวดี อ๋องสกุล. (2559). พินิจหลักฐานประวัติศาสตร์ล้านนา. ศูนย์ล้านนาศึกษา มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

สุวิทย์ ธีรศาศวัต. (2557). ประวัติศาสตร์อีสาน 2322-2488 เล่มที่ 2. คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

อรุณรัตน์ วิเชียรเขียว และ ศรีธน คำแปง (ปริวรรต). (2528). หนังสือพื้นนาเมืองน่าน.ศูนย์วัฒนธรรมจังหวัดเชียงใหม่ วิทยาลัยครูเชียงใหม่.

McCarthy, J. (F.R.G.S.). (1900). Surveying and exploring in Siam. J. Murray.

Published
2022-06-04
How to Cite
อินปาต๊ะบ. (2022). ล้านช้างในน่าน: ข้อสังเกตบางประการเกี่ยวกับชาวล้านช้างในรัฐน่าน ยุคพุทธศตวรรษที่ 24-25: Lan Xang in Nan: Some Observations on Lan Xang People in Nan State around 18th-19th century . วารสารวิชาการมนุษย์และสังคม มหาวิทยาลัยราชภัฏศรีสะเกษ, 6(1), 288-305. Retrieved from https://huso-journal.sskru.ac.th/index.php/m1/article/view/198
Section
Academic Article (บทความวิชาการ)