การแสดงในพิธีกรรมรำบวงสรวงเจ้าพ่อศรีเทพ

Status of Performances Rituals: Dance in Sacrifice Ceremony of Chao Poh Sri Thep

  • สมศักดิ์ ภู่พรายงาม สาขาวิชานาฎศิลป์และศิลปะการแสดง คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฎเพชรบูรณ์
Keywords: การแสดงในพิธีกรรม, การแสดงในพิธีกรรมรำบวงสรวงเจ้าพ่อศรีเทพ, Status of performances Rituals, Dance in sacrifice ceremony of Chao Poh Sri Thep

Abstract

        การแสดงในพิธีกรรมรำบวงสรวงเจ้าพ่อศรีเทพ เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาประวัติความเป็นมา องค์ประกอบของพิธีบวงสรวงเจ้าพ่อศรีเทพ รูปแบบของดนตรีและนาฏศิลป์ ตำบลศรีเทพน้อย อำเภอศรีเทพ จังหวัดเพชรบูรณ์ โดยใช้กระบวนการทางประวัติศาสตร์ นาฏยประดิษฐ์ แผนภูมิดนตรีและนาฏศิลป์ ศึกษาข้อมูลจากเอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง และจัดเก็บข้อมูลภาคสนามด้วยการสังเกตการณ์ อย่างมีส่วนร่วมและการสัมภาษณ์ แล้วนำเสนอข้อมูลแบบพรรณนาวิเคราะห์พบว่า พิธีบวงสรวงเจ้าพ่อศรีเทพเป็นพิธีกรรมที่สำคัญที่เกิดขึ้นจากความเชื่อและความเคารพ เจ้าพ่อศรีเทพของชาวอำเภอศรีเทพที่สืบต่อมาอย่างช้านาน โดยเชื่อว่า เจ้าพ่อศรีเทพ จะช่วยปกป้องชาวบ้านให้อยู่อย่างร่มเย็นเป็นสุข ซึ่งองค์ประกอบของพิธีบวงสรวงคือ 1. บุคคล 2. เวลาสถานที่ 3. เครื่องเซ่นสังเวย 4. อุปกรณ์ ในด้านรูปแบบของดนตรีนาฏศิลป์พบว่า มีการใช้เครื่องดนตรี 2 ชนิด คือ โจ๋งและโหม่ง เพื่อประกอบ การแสดงและใช้ท่ารำ ในพิธีทั้งหมด 7 ท่า คือ 1. ท่าเดิน 2. ท่าสอดสร้อย 3. ท่าเยื้องกราย 4. ท่าให้ 5. ท่าไหว้ 6. ท่ายูงฟ้อนหาง 7. ท่าชี้


        Status of Performances Rituals : Dance in Sacrifice Ceremony of Chao Poh Sri Thep, is a qualitative thesis, the objectives to study history, configuration of sacrifice ceremony of Chao Poh Sri Thep, type of music and dance at Sri Thep Noi Sub-district, Sri Thep District, Phetchabun Province. By using the historical process, invention dance, chart of music and dance, study from the documents and concerning thesis and storage data field by participant observation and interview then present an information as the Descriptive Analysis , found that : The sacrifice ceremony of Chao Poh Sri Thep was an important worship which it was happened from the faith and respect to Chao Poh Sri Thep of people in Sri Thep District a long heritage, which they believed that Chao Poh Sri Thep will protect the people to be peaceful and happy. Which the configuration of sacrifice ceremony were 1. Persons 2. Time / Place 3. Oblation 4. Equipment For the type of music dance found that, use 2 kinds of musical instrument as a drum and a brass gong for this show and with the 7 styles of dance were 1. Walk 2. Sod Soi Mala 3. Yuang Krai 4. Give 5. Pray 6. Yoong Fon Hang 7. Point. Which it was a worship should be conserved to remain in the society for long.

References

กรมการศาสนากระทรวงวัฒนธรรม. (2552). พิธีกรรมและประเพณี. โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย จำกัด.

ธีราพร ทวีธรรมเจริญ. (2553). "การเรียนรู้วิถีชุมชนจากแนวคิดในทฤษฎีโครงสร้างทางสังคมและทฤษฎีชุมชน". วารสารวิชาการ มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย, 30(1), 104-116.

นคร พันธุ์ณรงค์. (2525). วัฒนธรรมพื้นบ้านนาตะกรุด ตำบลศรีเทพ อำเภอศรีเทพ จังหวัดเพชรบูรณ์. ศูนย์สุโขทัย มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ประสานมิตร.

ประทีป นักปี่. (2551). เอกสารประกอบการบรรยายหลักการแนวความคิดการวิเคราะห์ดนตรีและนาฏศิลป์. คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร.

มติชน. (2556, 10 กุมภาพันธ์). พิธีบวงสรวง “เจ้าพ่อศรีเทพ” เมืองเพชรบูรณ์ จัดสร้างศาลหลังใหม่. มติชน, 23.

สุรพล วิรุฬรักษ์. (2547). นาฏยศิลป์ปริทรรศน์. สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

Published
2022-06-04
How to Cite
ภู่พรายงามส. (2022). การแสดงในพิธีกรรมรำบวงสรวงเจ้าพ่อศรีเทพ: Status of Performances Rituals: Dance in Sacrifice Ceremony of Chao Poh Sri Thep. วารสารวิชาการมนุษย์และสังคม มหาวิทยาลัยราชภัฏศรีสะเกษ, 6(1), 1-23. Retrieved from https://huso-journal.sskru.ac.th/index.php/m1/article/view/168
Section
Research Article(บทความวิจัย)